ETZ leidt mbo-verpleegkundigen op tot hbo-niveau

De zorg in het ziekenhuis eist steeds meer van verpleegkundigen. Om de kennis en vaardigheden van mbo-verpleegkundigen op een hoger niveau te brengen, is het ETZ (Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis) in Tilburg gestart met het Maatwerktraject. De eerste dertien ‘Maatwerkers’ ontvingen maandag 3 juli hun – wettelijk erkende – hbo-diploma.

In het traject worden getalenteerde, ambitieuze mbo-verpleegkundigen toegerust met competenties op hbo-niveau. Het leerprogramma is door het ETZ, Avans+ en Avans Hogeschool speciaal voor hen ontwikkeld.

Verpleegkunde 2020
De zorg wordt steeds complexer, doordat patiënten gemiddeld ouder worden en vaak een combinatie van meerdere, chronische klachten hebben. Verpleegkundigen krijgen bovendien vaker te maken met standaarden en richtlijnen.

Dat alles vraagt om een andere mix van kennis en vaardigheden. Het ETZ startte daarom in 2014 het project Verpleegkunde 2020, met als doel een duidelijk onderscheid tussen mbo- en hbo-verpleegkundigen in de patiëntenzorg.

Basis
Momenteel is in het ETZ driekwart van de verpleegkundigen mbo-opgeleid. Omdat duidelijk is dat het aandeel hbo-verpleegkundigen moet groeien, krijgen mbo-verpleegkundigen de gelegenheid zich bij te scholen tot hbo-niveau, via het Maatwerktraject. De eerste deelnemers zijn april 2015 gestart. Het traject duurt tweeënhalf jaar. De basis voor het leerprogramma vormen klinisch redeneren en Evidence Based Practise (EBP).

De studenten leren onder meer hoe ze literatuuronderzoek moeten doen, hoe ze de weg vinden in een database, hoe ze een onderzoeksvraag formuleren en hoe ze met een verpleegteam een project opzetten, monitoren en afronden.

Selectie
Het initiatief voor deelname ligt bij de verpleegkundige, maar toelating tot het traject volgt pas na een pittige selectieprocedure. Die is nodig om vast te stellen of de kandidaat een hbo-werkniveau en -denkniveau heeft, of over voldoende leervermogen beschikt om dit te ontwikkelen. Het traject is opgebouwd volgens de principes van het ‘nieuwe leren’: 10 procent leren door middel van scholingsbijeenkomsten, 20 procent leren van elkaar en 70 procent leren door ervaringen op de werkplek. Verpleegkundig specialisten worden ingezet als docent om de laatste praktijkontwikkelingen in het onderwijs te kunnen integreren.

Betere zorg
ETZ-teamleider Katrien Demesmaeker is ervan overtuigd dat het traject tot betere patiëntenzorg leidt. “Ik zie bij de Maatwerkers de betrokkenheid bij en het inzicht in de patiënt en zijn ziektebeeld toenemen. Het belangrijkste is dat verpleegkundigen elkaar voortdurend bevragen en veel kritischer zijn. Een andere duidelijke verbetering ligt in de samenwerking met de artsen. Die worden nu veel meer gestructureerd benaderd door de verpleegkundigen. De arts krijgt nu van een hbo-verpleegkundige een samenhangend verslag op basis waarvan hij een besluit kan nemen.”

Zwaar
Monique Horevoorts is één van de geslaagden. Zij is al negen jaar mbo-verpleegkundige orthopedie in het ETZ. “De opleiding was best zwaar”, blikt ze terug.

“Ik vond het aanvankelijk lastig een balans te vinden tussen werk, studie en vrije tijd. Maar na een tijdje lukte dat wel. Ik heb geleerd veel kritischer te kijken naar het effect van mijn handelen en mij voortdurend af te vragen of ik het wel goed doe. Ik zoek nu steeds naar verbeteringen door kritische vragen te stellen en elkaar in het verpleegteam te coachen. Ik heb geleerd hoe ik dat aan moet pakken.”

fotobijschrift: de dertien verpleegkundigen werden tijdens de diploma-uitreiking in het zonnetje gezet

foto: ETZ Fotografie & Film/Maria van der Heyden